implementation

ΠΕ2: Υφιστάμενη κατάσταση ΘΠΠ στην Ανατολική Μεσόγειο

Συντονίστρια: Μαριάννα Γιαννουλάκη (ΕΛΚΕΘΕ)


ΥΠΕ 2.1: Υφιστάμενες ΘΠΠ στις περιοχές έρευνας

Υπεύθυνη: Δρ Μαριάννα Γιαννουλάκη (ΕΛΚΕΘΕ)
Όλες οι υπάρχουσες περιοχές που θεωρούνται ΘΠΠ (π.χ. περιοχές NATURA, στρατιωτικές ζώνες, περιορισμένης αλιείας / προστατευόμενες περιοχές, κλπ), καθώς και οι περιοχές που έχουν ήδη προγραμματιστεί / προταθεί για προστασία θα χαρτογραφηθούν στις δύο περιοχές έρευνας.

Υποέργο 2.1.1: Υπάρχουσες ΘΠΠ στο Αιγαίο
Υπεύθυνοι: Στέλιος Κατσανεβάκης (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) & Αθανάσιος Τσίκληρας (ΑΠΘ)

Υποέργο 2.1.2: Υπάρχουσες ΘΠΠ στην Κύπρο
Υπεύθυνος: Αντώνης Πέτρου (ENALIA)


ΥΠΕ 2.2:
Εντοπισμός των στοιχειωδών ενδιαιτημάτων ψαριών

Υπεύθυνη: Δρ Μαριάννα Γιαννουλάκη (ΕΛΚΕΘΕ)
Η οικοσυστημική προσέγγιση στον τομέα της αλιείας (EAF) προϋποθέτει την προστασία των στοιχειωδών ενδιαιτημάτων ψαριών, δηλαδή των ενδιαιτημάτων στα οποία συγκεντρώνονται τα ψάρια για στρατολόγηση, αναπαραγωγή και διατροφή. H Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) αναγνωρίζει ότι προκειμένου να διατηρηθεί η ακεραιότητα, η δομή και η λειτουργία των οικοσυστημάτων, είναι απαραίτητη η προστασία των περιοχών αναπαραγωγής των ψαριών . Η διατήρηση ενός πληθυσμού εξαρτάται από την επιτυχή στρατολόγηση νεαρών ψαριών στις περιοχές αναπαραγωγής και από τις περιοχές αναπαραγωγής η επιστροφή τους στον ενήλικο πληθυσμό (parent population) (Hinckley et al. 2001). Η τοποθεσία των ζωνών αναπαραγωγής αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της προσαρμογής των κύκλων ζωής των ψαριών στο περιβάλλον τους.

Οι κύριοι στόχοι του ΥΠΕ 2.2 είναι:
  • Η αναθεώρηση και επικαιροποίηση όλης της υπάρχουσας πληροφορίας για την χωροταξική κατανομή των νεαρών ατόμων των ειδών-στόχων στις περιοχές έρευνας
  • Ο προσδιορισμός της χωρικής κατανομής των νεαρών ατόμων στις περιοχές των στοχευμένων ειδών, αναλύοντας όλες τις υπάρχουσες πληροφορίες από τα διαθέσιμα στοιχεία της έρευνας
  • Η συγκέντρωση γεωγραφικών πληροφοριών (σε μορφή GIS) στις περιοχές έρευνας για τον εντοπισμό και σχεδιασμό ενός δίκτυου ΘΠΠ

Υποέργο 2.2.1:
Χαρτογράφηση των πεδίων συγκέντρωσης νεαρών ατόμων μικρών πελαγικών ψαριών
Υπεύθυνη: Μαριάννα Γιαννουλάκη (ΕΛΚΕΘΕ)

Τα μικρά πελαγικά ψάρια είναι γνωστό ότι παίζουν σημαντικό οικολογικό ρόλο στα παράκτια οικοσυστήματα, μεταφέροντας ενέργεια από το πλαγκτόν στα ανώτερα τροφικά επίπεδα (Cury et al., 2000). Η σχετικά χαμηλή θέση τους στην θαλάσσια τροφική αλυσίδα, μαζί με την σύντομη διάρκεια ζωής τους και την αναπαραγωγική στρατηγική τους για την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων πελαγικών αυγών για μια παρατεταμένη περίοδο αναπαραγωγής, καθιστά τον πληθυσμό τους εξαρτώμενο σε μεγάλο βαθμό από το περιβάλλον (Bakun, 1996). Τα νεαρά άτομα είναι πολύ πιο ευάλωτα στις περιβαλλοντικές μεταβολές σε σύγκριση με τα ενήλικα και αποτελούν ένα καλύτερο δείκτη της κατάστασης των αποθεμάτων, όταν πρόκειται για βραχύβια, μικρά πελαγικά ψάρια. Το μακροχρόνιο σχέδιο διατήρησης και ο σχεδιασμός του θαλάσσιου δικτύου προστατευόμενων περιοχών απαιτούν τον εντοπισμό των τομέων προτεραιότητας ή τομέων ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, όπως των νηπιακών πεδίων (fish nursery grounds).

Ο κύριος στόχος αυτού του ΠΕ είναι να παρέξει σημαντικές πληροφορίες στον εντοπισμό των τομέων προτεραιότητας για τη διαχείριση των αποθεμάτων μικρών πελαγικών ιχθύων της ανατολικής Μεσογείου, όπως η προστασία των ιχθυδίων για να διατηρηθεί η καλή κατάσταση του πληθυσμού και ιδιαίτερα η αύξηση της μακροχρόνιας αποτελεσματικότητας  στη διαχείριση της αλιείας.


Υποέργο 2.2.2:
Χαρτογράφηση των πεδίων συγκέντρωσης νεαρών ατόμων βενθικών ψαριών
Υπεύθυνος: Γιώργος Τσερπές (ΕΛΚΕΘΕ)

Κατά τα τελευταία 20 χρόνια έχουν γίνει αρκετές μελέτες σχετικά με την κατανομή των νηπιακών πεδίων βενθικών εμπορικών ειδών σε διάφορες περιοχές της Μεσογείου από διαφορετικά ερευνητικά ιδρύματα σε διάφορες χωρικές και χρονικές κλίμακες . Ωστόσο, οι πληροφορίες σχετικά με τα νηπιακά πεδία βενθικών ψαριών στην ανατολική Μεσόγειο παραμένουν περιορισμένες.

Ο κύριος στόχος αυτού του Υποέργου είναι να ενημερώσει τα υπάρχοντα δεδομένα για την ταυτότητα και τη θέση των νηπιακών πεδίων (ιχθύδια στο πρώτο και, ενδεχομένως, το δεύτερο έτος της ζωής τους) για τα πιο σημαντικά βενθοπελαγικά είδη στην Ανατολική Μεσόγειο που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα VU του κανονισμού (ΕΚ) αριθ 199/2008, καθώς και για τα είδη που υπόκεινται σε ελάχιστο μέγεθος αλιείας (κανονισμός (ΕΚ) αριθ 1967/2006-παράρτημα ΙΙΙ).


ΥΠΕ 2.3: Χαρτογράφηση της αλιευτικής προσπάθειας στις περιοχές έρευνας

Υπεύθυνος: Στέφανος Καββαδάς (ΕΛΚΕΘΕ)

Η εκτίμηση της αλιευτικής προσπάθειας από την καταγραφή του αλιευτικού στόλου και την εκτίμηση των σχετικών επιπτώσεων της αλιευτικής δραστηριότητας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του πλαισίου συλλογής αλιευτικών δεδομένων (DCF), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ 199 / 2008

Στην Ελλάδα το Υπουργείο Θαλασσίων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας, και στην Κύπρο το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών είναι οι επίσημοι πάροχοι   πρωτογενών δεδομένων ηλεκτρονικής παρακολούθησης σκαφών (VMS) κατόπιν αιτήματος. Τα δεδομένα χαρακτηρίζονται  εμπιστευτικά και χρησιμοποιούνται μόνο για επιστημονικούς σκοπούς, στο πλαίσιο  ερευνητικών έργων.

Η χαρτογράφηση της αλιευτικής προσπάθειας θα πραγματοποιηθεί στις περιοχές έρευνας και θα περιλαμβάνει όλες τις αλιευτικές δραστηριότητες από μηχανότρατες και γρι-γρι (δεδομένα VMS), την αλιεία μικρής κλίμακας (Καββαδάς και Μάινα 2012, Καββαδάς et. Al . 2015) και την ερασιτεχνική αλιεία (μοντέλο που θα αναπτυχθεί).

Ο στόχος του ΥΠΕ 2.3 είναι να εκτιμήσει την αλιευτική προσπάθεια και να χαρτογραφήσει τον εμπορικό και αλιευτικό στόλο αναψυχής που δραστηριοποιείται στην ανοικτή θάλασσα και στην παράκτια ζώνη των επιλεγμένων περιοχών έρευνας. Οι μεθοδολογικές διαδικασίες θα παρουσιαστούν στις ακόλουθες επιμέρους εργασίες:

    1. Υποέργο 2.3.1: Εκτίμηση αλιευτικής προσπάθειας από τράτες βυθού και γρι-γρι
    2. Υποέργο 2.3.2: Εκτίμηση αλιευτικής προσπάθειας από τον παράκτιο αλιευτικό στόλο
    3. Υποέργο 2.3.3: Εντοπισμός των αλιευτικών πεδίων για επιλεγμένα είδη
    4. Υποέργο 2.3.4: Εκτίμηση αλιευτικής προσπάθειας από την αλιεία αναψυχής


ΥΠΕ 2.4: Αλιεία αναψυχής

Υπεύθυνος: Αθανάσιος Τσίκληρας (ΑΠΘ)

Η αλιεία αναψυχής περιλαμβάνει την αλιεία που διεξάγεται για αναψυχή ή/και  για να συμπληρώσει τη διατροφή και μπορεί να διακριθεί σε αλιεία αναψυχής με σκάφος,  ερασιτεχνική αλιεία ξηράς, υποβρύχιο ψάρεμα και συλλογή οστρακοειδών.  Η ερασιτεχνική αλιεία ξηράς επεκτείνεται συνεχώς στις ελληνικές θάλασσες από το 1950 (Μουτόπουλος et al. 2013). Εκτός από τις γενικές δυσκολίες στην εκτίμηση των επιπτώσεων της αλιείας αναψυχής, η εκτεταμένη ακτογραμμή και τα πολυάριθμα νησιά στα ελληνικά νερά προσελκύει αλιείς αναψυχής και δημιουργεί ένα πρόσθετο μειονέκτημα όσον αφορά στην παρακολούθηση της ερασιτεχνικής αλιείας και στην εκτίμηση της συνεισφοράς της στο σύνολο των αλιευμάτων σε σχέση με τους στόχους της ΜΒΑ. Στις περισσότερες περιπτώσεις η ερασιτεχνική αλιεία  συμπίπτει με τους κύριους στόχους της επαγγελματικής παράκτιας αλιείας   (Μουτόπουλος et al 2013). Έτσι, σε τουριστικές περιοχές, όπως σε ορισμένα ελληνικά νησιά και στην Κύπρο, η επίδραση των  αλιευμάτων αναψυχής μπορεί να είναι αναλογικά μεγαλύτερη σε σύγκριση με την παράκτια αλιεία. Λαμβάνοντας υπόψη την ισχύ των ομάδων αλιέων αναψυχής στις τοπικές κοινωνίες, ένα δίκτυο ΘΠΠ θα εξετάσει τη σχέση μεταξύ της ερασιτεχνικής αλιείας και των ΘΠΠ.


Παραδοτέα

ΥΠΕ 2.1: Υφιστάμενες ΘΠΠ στις περιοχές έρευνας

Π2.1: Χάρτες ΘΠΠ στο Αιγαίου
Π2.2: Χάρτες ΘΠΠ στην Κύπρο


ΥΠΕ 2.2:
Εντοπισμός των στοιχειωδών ενδιαιτημάτων ψαριών

Π2.3: Χάρτες των στοιχειωδών ενδιαιτημάτων ψαριών για είδη-στόχους

ΥΠΕ 2.3: Χαρτογράφηση αλιευτικής προσπάθειας στις περιοχές έρευνας

Π 2.4: Χάρτες της αλιευτικής προσπάθειας
2.4.1: Χάρτης της εκτιμώμενης αλιευτικής π προσπάθειας από τράτες βυθού και γρι-γρι
2.4.2: Χάρτης της εκτιμώμενης αλιευτικής προσπάθειας από τον παράκτιο αλιευτικό στόλο
2.4.3: Εντοπισμός και χαρτογράφηση των αλιευτικών πεδίων για επιλεγμένα είδη
2.4.4: Εκτίμηση και χαρτογράφηση της αλιευτικής προσπάθειας από τον αλιευτικό στόλο αναψυχής
2.4.5: Εκτίμηση και χαρτογράφηση της αλιευτικής προσπάθειας στο ΕΘΠΑΒΣ

ΥΠΕ 2.4: Αλιεία αναψυχής

Π2.5: Η αλιεία αναχυψής στις περιοχές έρευνας / αντίκτυπος στις ΘΠΠ

Πακετα Εργασιας

  • 210 9856701
  • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Σχετικά

PROTOMEDEA σημαίνει «Εγκαθίδρυση Δικτύων Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στην Ανατολική Μεσόγειο»

Το έργο θα εκτελείται για 36 μήνες από το Δεκέμβριο του 2015 έως και το Νοέμβριο του 2018

και το ύψος της χρηματοδότησης ανέρχεται σε 600.000 ευρώ.